ACCENT OF DIALECT

Van thuis uit kreeg ik mee om ‘netjes Nederlands’ te praten en geen Nijmeegs dialect. 
Ik spreek geen Nijmeegs dialect, maar heb wel bepaalde accenten overgenomen. Zo nu en dan hoor ik mezelf de Nijmeegse è zeggen. In liedjes of gedichten klinkt het nog wel grappig, maar in de spreektaal vind ik het geen prettig dialect om aan te horen. Ik probeer er dan ook op te letten. Overigens hoor ik al snel of iemand ‘uut de buurt van Nimwèège komt’.
Wanneer iemand ‘gin noagel hèt um oan de reet te krabbe’ betekent dat dat die persoon arm is. Hij heeft nog geen nagel om de kont te krabben.
‘Al mot ik krupe, op blote voeten goan’  is een Nijmeegs lied, bekend van de Vierdaagse. 
 
Het Twents daarentegen vind ik een heerlijk taaltje om te horen. Dat wil niet zeggen dat ik het ook altijd versta. Maar het klinkt gewoon gezellig. Neem deze nou (van internet geplukt): 
‘Goa zit'n en nem de tied, veurdat de tied oe hef nöm'n.’ De vertaling: Ga zitten en neem de tijd, voordat de tijd jou heeft genomen. 
Bij Twents dialect word ik terug geslingerd in de tijd. Als kind logeerde ik regelmatig op de boerderij in Luttenberg. Ik kon lang niet alles verstaan wat er gezegd werd, maar ik voelde me helemaal thuis. 
Een Twentenaar die Nederlands spreekt, is veelal toch weer te herkennen aan de wijze waarop een woord dat op ‘en’ eindigt uitgesproken wordt door de ‘e’ te slikken. Een Twents accent. 
Herman Finkers vind ik de verpersoonlijking van dit dialect. Ken je de film ‘de beentjes van St. Hildegard’ van hem? Een aanrader.
 
Mijn collega kwam uit Limburg en zodra een andere Limburgse collega in de buurt kwam, schakelden zij over op Limburgs, waar ik echt helemaal niks van kon, en kan, maken. 
Een voorbeeld ook van internet gehaald: 

‘Wie sjoeën ós Limburg is,/begrip toch nemes/es allein de zuderling/dae Limburg leef is. Vertaling naar Nederlands: Hoe mooi ons Limburg is/ begrijpt toch niemand/ dan alleen de zuiderling/ die Limburg lief is. Maak hier maar eens chocola van!

De zachte ‘g’ haal je er al snel uit in een gesprek als het Limburgse accent.

 

Onze buurman kwam uit Rotterdam, was goed te verstaan al was de afkomst uit de buurt van Rotterdam duidelijk te horen aan zijn accent. Terwijl we bij het hek stonden te praten, vertelde hij dat hij die dag naar Rotterdam zou gaann om zijn moeder te bezoeken. Daarna wilde hij doorrijden  naar de molen om ‘Pee de gree’ te halen. Op ‘gree’ werd de nadruk gelegd. 

Hij kon wel aan mijn ogen zien dat ik er geen ene Rotterdamse moer van snapte en herhaalde: “Pee de gree, voor de hond”. 

“Oh, dat”, heb ik lachend geantwoord, “Pedigree, Pedigree pal”. 

Hondenvoer dus.