Zure melk


Anna vermijdt zorgvuldig de blikken van de man op het krukje tegenover haar. Zonder hem aan te kijken kan ze hem in gedachten uittekenen met zijn zwarte fluwelen baret op de lange, donkere lokken. De sprankeling in zijn ogen die ze bij hun kennismaking zag, had een uitwerking op haar die ze niet kende. Het kriebelde in haar buik, haar handen trilden en het bloed voelde ze naar haar wangen stijgen als optrekkende koorts.
Na de eerste kennismaking was de afspraak snel een feit om de gewaardeerde schilder de mogelijkheid te geven haar te schilderen tijdens haar werk in de keuken.
Zelf had ze hierin niets te zeggen gehad. De heer des huizes waar ze in dienst is, heeft dit beslist. De schilder , Johannes, is een goede vriend van haar baas. Met name huiselijke taferelen hebben zijn belangstelling om op het doek vast te leggen en met de belofte dat zijn aanwezigheid het werk van de keukenmeid niet zou verstoren, was voor de heer des huizes doorslaggevend om hier toestemming voor te geven.
 
Op verzoek van Johannes heeft ze over de rode onderrok een blauwe bovenrok aangetrokken. Van het gele hes heeft ze de mouwen opgestroopt, om te voorkomen dat de boorden over de tafel heenglijden en het brood ervan af schuiven.
Elke miniscule beweging die hij maakt vanachter zijn schildersezel komt bij haar vergroot binnen. Het schuren van zijn schoenen over de ruwe vloer draait als een wervelwind in haar oren. Al haar zintuigen staan op scherp. Zelfs de lichtkruidige geur die om hem heen hangt, prikkelt haar neus.
 
De ingrediënten voor de broodpap staan klaar. Het bier in een afgesloten kan, zodat de alcohol niet verdampt en een van de twee broden heeft Anna al in stukken gebroken. Nu komt het erop aan om de melk beetje bij beetje vanuit de bruine, aardewerken kruik in een schaal te gieten. Het is belangrijk dat de hoeveelheid melk precies voldoende is om de pap de juiste dikte te geven.
Haar lippen perst ze strak op elkaar in haar concentratie om de melk zorgvuldig over te gieten.
Anna kijkt ineens bevreemd naar het dunne straaltje melk, dat niet vloeit zoals anders, maar waar nu kloddertjes in lijken te zitten.  
‘De melk is zuur,’ roept ze. ‘Hoe kan dat nou? Ik heb vanmorgen verse melk gekregen.’
Een vuurrode blos trekt naar haar wangen. Wat moet Johannes wel denken: een keukenmeid die zelfs geen broodpap kan maken.
Anna zet de kan op het blauwe tafelkleed en veegt met haar onderarm over haar voorhoofd. De zorgvuldig gesteven zijkanten van haar kapje duwt ze daarbij in een vreemde stand alsof het vleugels zijn opzij van haar hoofd. Ze kijkt de schilder verschrikt aan.
‘Zo blijven staan,  Op het schilderij kun je straks niet zien, dat de melk zuur was,’ zegt Johannes met een knipoog naar Anna, die meteen haar ogen weer neerslaat.
Hij kent de uitwerking van zijn verschijning op jonge vrouwen en Anna vormt daarop geen uitzondering. Toch voelt het dit keer anders voor hem. Niet alleen Anna heeft last van trillende vingers, hetzelfde overkomt hem en het kost hem moeite de streken verf op de juiste manier te zetten.
 
De temperatuur in het vertrek loopt op. Dat is niet alleen te wijten aan de twee personen die in vuur en vlam lijken te geraken, maar de warme wind die door het beschadigde raam naar binnen waait, brengt een ongekende hitte met zich mee.
Kloppen de voorspellingen die een of andere handelsreiziger had gedaan? Namelijk dat de zuidenwind warm zand vanuit de woestijn in verre zuidelijke landen helemaal naar Nederland zou blazen?
Geleidelijk aan wordt niet alleen de vloer, maar alles wat er in de ruimte staat, bedekt met een dunne laag zand. De primaire kleuren die zo duidelijk zichtbaar waren in de kleding en het tafelkleed zien er allemaal uit als droog zand, zoals de duinen langs de zee.
De nog vochtige verf op het doek wordt eveneens bedekt onder een dunne laag zand, waardoor alle inspanningen van Johannes om de primaire kleuren mooi neer te zetten, tevergeefs zijn geweest.
 
Hij gooit zijn kwasten aan de kant, schuift de ezel opzij en stapt op Anna af. Aan zijn werkstuk valt geen eer meer te behalen, maar des temeer aan het veroveren van deze bedekte schoonheid.
Op het moment dat hun monden elkaar vinden, krijgen de lippen hun oorspronkelijke kleur.

Het schilderij “het melkmeisje”. Van Johannes Vermeer heeft me geïnspireerd tot dit verhaal

Beschermend blad

Waarom zou ik langer blijven liggen. Eruit! Vannacht heb ik de ramen wagenwijd open gehouden en de heldere zomerochtendlucht drijft de kamer...